Fytoplanktononderzoek in de zoute Rijkswateren, MWTL 2025

In het kader van het biologisch meetnet van het programma Monitoring Waterstaatkundige Toestand des Lands (MWTL) heeft Rijkswaterstaat vanaf half maart tot eind september 2025 één tot drie keer per maand planktonmonsters verzameld op 16 meetpunten in de Nederlandse zoute wateren. Dit betreffen locaties in de Noordzee, de Waddenzee (inclusief het Eems/Dollard estuarium) en het Deltagebied. Schaar van Ouden Doel (Zeeland delta) ligt erg landinwaarts en wordt sterk beïnvloed wordt door zoetwater, maar valt nog steeds onder het mariene meetnet.

Sinds 2014 zijn er in dit programma zes locaties opgenomen (AMSDM, IJMDN1, WESTZN, MAASSS, HARVSS en BRIENOD) die voorheen gedeeltelijk onder het onderdeel Fytoplanktononderzoek zoete Rijkswateren werden gerapporteerd. In het meetjaar 2020 is dit teruggebracht tot één locatie die door Waardenburg Ecology is geanalyseerd, te weten Haringvlietsluis (HARVSS). Het betreft hier een overgangswater dat in meer of mindere mate als brak bestempeld kan worden. Deze locatie is in de meetjaren 2021 tot en met 2025 bemonsterd en geanalyseerd in het kader van het project De Kier, waarbij de mariene invloeden op het binnenlandse water gemonitord worden. De analyseresultaten van het meetpunt HARVSS worden vanaf 2023 in zijn geheel besproken in de schriftelijke jaarrapportages van De Kier, zie bijvoorbeeld rapportage 26-0120 van meetjaar 2025.

Het monitoringsonderzoek fytoplankton zout omvat een analyse van (met azijnzure lugol) gepreserveerde monsters voor een kwantitatieve beschrijving van de soortensamenstelling en dichtheid van fytoplankton gedurende het meetseizoen.

Het voorliggende rapport geeft een overzicht van het verloop van de soortensamenstelling en dichtheid van het fytoplankton in de kustwateren in het Nederlandse deel van de Noordzee in 2025.

Dit rapport is de 35ste sinds de start van het biologisch monitoringsprogramma zoute wateren in 1990 (voor de chronologische opsomming van rapportages, zie de literatuurlijst). Met ingang van het meetjaar 2013 is de rapportage van de monitoring gesplitst in een digitale basisrapportage en een schriftelijke eindrapportage. In de basisrapportage worden de ontwikkelingen in de concentraties van Phaeocystis (met name bloeien > 1*106 cellen/liter) en chlorofyl-a gedurende het gerapporteerde meetjaar beschreven en verwerkt in trendgrafieken over de gehele monitoringperiode. De basisrapportage bevat ook de EKR-scores voor het KRW kwaliteitselement zoutwater fytoplankton. De voorliggende eindrapportage beschrijft de gebruikte methodologie, behandelt opvallende waarnemingen en nieuwe taxa.