Aanbesteding vervoer HSL-Zuid

Het binnenlandse en internationale vervoer over de HSL-Zuid is gegund aan het consortium High Speed Alliance (HSA), opgericht door NS en KLM. Het consortium zal de HSL-Zuid exploiteren gedurende 15 jaar. Met het contract is een bedrag gemoeid van ? 148 mln per jaar. Voor de internationale treindiensten werkt HSA samen met de Belgische NMBS en de Franse SNCF. Met de formele gunning op 5 december 2001 kwam een einde aan een lange aanbestedingsprocedure, waarin NS en overheid scherp tegenover elkaar kwamen te staan toen een exclusief bod van NS niet de goedkeuring kreeg van minister Netelenbos. De Tweede Kamer toonde zich na de weigering van de minister om het bod te accepteren verontrust dat NS het zou moeten opnemen tegen grote buitenlandse gegadigden in de zich toen aandienende openbare aanbesteding. Bij verlies zou NS volgens de Kamer winstgevend binnenlands vervoer op een belangrijk traject in de Randstad kwijtraken aan de (buitenlandse) exploitant van de HSL-Zuid. Slechts een krappe meerderheid stemde in met openbare aanbesteding. Op het vervoer over de HSL-Zuid hebben drie consortia geboden. De biedingen dienden aan de financiële en kwalitatieve doelstellingen van de Staat te voldoen. Interne en externe deskundigen beoordeelden de biedingen en adviseerden de ministers Netelenbos van Verkeer en Waterstaat en Zalm van Financiën. Nadat de concessieovereenkomst tot stand was gekomen zorgden de tarieven voor een HSL-kaartje voor beroering in de Tweede Kamer. Tussen de exploitant HSA en de NMBS ontstond verder een ernstig meningsverschil over de verdeling van opbrengsten. Een onafhankelijke arbitragecommissie boog zich over deze kwestie. Een ander probleem is de dreiging van HSA om minder shuttletreinen naar Den Haag en Breda te laten rijden, om zo verwachte nadelige exploitatieresultaten te compenseren. Dit nadelige effect zou het gevolg zijn van langere reistijden dan was afgesproken.