SATO deel 8 : Specifieke Aspecten Afgezonken Tunnels in Uitvoering (SAATU): hoofdstuk 5 opleggen [2005]

De fundatie van het tunnelelement in de eindfase kan op drie manieren gebeuren, namelijk: op staal middels onderstromen of onderspoelen. Hierbij wordt tevens gebruik gemaakt van een tijdelijke ondersteuning; op staal middels een grindbed; op palen. Het toepassen van een grindbed als directe en definitieve ondersteuning als alternatief van tijdelijke ondersteuning door vijzelpennen en kin- en neusconstructie in combinatie met het onderstromen, is een afweging tussen risico's enerzijds en financiën anderzijds. Eén van de risico's bij het onderstromen is de mogelijke verplaatsing van een tunnelelement op de tijdelijke opleggingen, als gevolg van te grote horizontale krachten op het tunnelelement door overvarende schepen. Wel kan bij het toepassen van tijdelijke opleggingen een betere positionering worden gehaald, gezien het feit dat er met de vijzels (kwispelen) een correctie mogelijkheid is voor de hoogteligging en dwarshelling. Met het toepassen van een grindbed is een betere opname van horizontale belastingen ten gevolge van vervarende schepen.